Het verhaal van de 1329


Copyright: Haagse Tramvrienden ©,
www.haagstramnieuws.org



De 1329 behoort tot de serie 1301-1335 (bouwjaar 1971-1972), die gebouwd zijn door La Brugeoise et Nivelles te Brugge (B). Samen met de onbemande koppelwagens uit de serie 2101-2130 behoorden de 1300'en tot de laatste PCC's die voorzien werden van de klassieke electrische installatie van ACEC te Charleroi met de voor de PCC kenmerkende accelerator. Zij kunnen daarmee beschouwd worden als het sluitstuk in de ontwikkeling van de PCC-car die begon in 1936 met de 1001 te Brooklyn.

De tussen 1972 en 1974 afgeleverde vervolgserie 1336-1340, was weliswaar uiterlijk gelijk aan de overige 1300'en, maar zij werden voorzien van een op dat moment baanbrekende techniek, namelijk besturing van de rijstroom via een thyristorinstallatie. Het gewicht van de 1301-1335 was 17,1 ton, tegenover 17,8 ton voor de serie 1336-1340. In de tram konden 36 passagiers een zitplaats vinden. Het aantal staanplaatsen was 65.
De 1329 werd op 17 december 1971 afgeleverd in de Hofstad. Hij kwam op 19 januari 1972 voor het eerst in de passagiersdienst op lijn 3.

In de loop der jaren is de tram niet het voorwerp geweest van grote verbouwingen of andere aanpassingen. Ook herstellingen na zware aanrijdingen zijn hem bespaard gebleven. Wel heeft hij, evenals de meeste van de trams van de serie 1300, midden jaren 80 in de centrale werkplaats een kleine revisie ondergaan. De 1329 kreeg deze revisie in juli / augustus 1984. In dit kader werd de tram opnieuw geschilderd. Opvallend was dat het wagennummer op de kop verplaatst werd tot boven de koplamp. Enkele jaren later is het wagennummer weer terug geplaatst naar zijn oude plek onder de koplamp toen de tram, evenals een groot deel van de andere 1300'en vanaf juni 1990 voorzien werd van nieuwe vignetten en een nieuw type wagennummer.

1329
01.
1329 - 1115
02.
1329+2129
03.
1329 - 1112
04.
Na een periode vanuit de remise Lijsterbesstraat te hebben gereden verhuisde de 1329 medio jaren '70 naar de remise Scheveningen. Vanuit deze remise werd de 1329 zowel los als gekoppeld ingezet (1 t/m 3), maar in de loop der jaren heeft de 1329 in feite op alle tramlijnen [behoudens lijn 16?] dienst gedaan. Toen in 1991 en 1992 op onregelmatige basis losse 1300'en op lijn 12 ingezet werden, was de 1329 ook op deze lijn aan te treffen (4).

1329
05.
1329
06.
1329
07.
1329
08.
Op 10 juni 1992 raakte de 1329 letterlijk het spoor bijster toen de tram op proefwissel 79 bij de Wouwermanstraat ontspoorde (5). Na deze PCC zouden nog diverse trams op dit probleempunt ontsporen.
Soms werden de gebaande paden verlaten. Bij calamiteiten op het baanvak van lijn 10 tussen de Haagweg en Voorburg Station of vanwege werkzaamheden aan de Geestbrug week lijn 10 uit naar de keerdriehoek 's-Gravenmade (6).
In de laatste dagen van de PCC's was de 1329 op lijn 10 te vinden (7). De 1329 werd, na de laatste ritten op 30 juni 1993, als één van de 25 pcc's uitverkoren om als reservevloot bewaard te blijven. Medio 1993 stonden de meeste trams van deze bewaarde trams (voorzien van de tekst "Niet slopen, moet rijvaardig blijven") op het achterterrein van de remise Zichtenburg. Als eind 1993 de vloot is terug gebracht tot tien stuks (9 1300'en en de 1180) worden de overblijvende pcc's in de remise Zichtenburg gestald (8).

1329
09.
1329
10.
1304+1329
11.
1329
12.
In juli en augustus 1994 volgt de overbrenging van acht 1300'en uit de mottenballenvloot van Zichtenburg naar de remise Scheveningen. De 1329 maakte deze verhuizing op 11 augustus. Na enige tijd werden de wagens weer doorgestuurd naar de remise Lijsterbesstraat (09). Dit gebeurde in oktober en begin november 1994.
Vervolgens werden in de werkplaats de deuren afgesloten. De achterste instapdeur van iedere PCC werd voorzien van een hangslot. Na deze aanpassing keerde de 1329, evenals zijn soortgenoten, begin december terug naar het achterterrein van Zichtenburg (10).

In de daarop volgende jaren wordt een deel van de reservevloot afgevoerd. Zeven 1300'en werden in de jaren 1995-1997 gesloopt. De 1180 en 1321 vertrokken in april 1996 naar Amsterdam. De 1329 blijft eenzaam achter in Den-Haag, waar hij in de periode mei 1995 - oktober 1996 aan de Tramweg Stichting in gebruik werd gegeven als opslagruimte. Hij verving de 1101 die in begin mei 1995 weer terug was gekeerd naar de HTM.

Eind 1996 ging de Tramweg Stichting verhuizen van de remise Frans Halsstraat naar de voormalige pekelremise in Scheveningen. Op 12 oktober 1996 staat de 1304 gereed om de 1329 naar Scheveningen over te brengen (11). Eenmaal aangekomen op de eindbestemming blijkt dat de boog naar de pekelremise te krap is voor de 1329. De wagen wordt voorlopig buiten afgesteld. Op 17 oktober brengt de H312 (ex pekelwagen H8) de 1329 weer terug naar het achterterrein van de remise Zichtenburg. In 1997 is de 1329 weer rijvaardig gemaakt. De PCC wordt op Zichtenburg gebruikt als rangeerwagen (12) en heeft zijn onderkomen in de remise.

1329
13.
1329
14.
1329
15.
1329
16.
In november 1999 wordt de tram wegens ruimtegebrek weer op het achterterrein gestald (13). Vandalen zien aldus kans om de 1329 onder te kliederen (14). Om verdere vernielingen tegen te gaan wordt de PCC weer binnen op put 12 gezet.
Op 24 maart 2000 wordt de 1329 vanaf remise Zichtenburg overgebracht naar de werkplaats (15). De wagen zal worden opgeknapt (16) met het oog op verscheping naar Washington DC (USA). Hier zal deze tram worden opgenomen in een rijdend trammuseum.

1329
17.
1329
18.
1329
19.
1329 - 1304 - 1315 - 1302
20.
In week 21 van het jaar 2000 is de 1329 geschilderd en ook de binnenkant zit weer strak in de lak. De banken e.d. ontbreken nog.(17). Eind juni 2000 staat de 1329 tezamen met de 826 in de schilderswerkplaats. Op 5 juli 2000 stond de geschilderde 1329 weer in de werkplaats (put 33) met wagennummers en vignetten. Op de dakreclame aan beide kanten wordt reclame gemaakt voor (www.lightrailservices.nl).
Op donderdag 27 juli 2000 wordt de 1329 gesignaleerd tijdens een proefrit (18).
Zondag 13 augustus 2000 heeft de 1329, voorzien met Amerikaanse vlaggetjes op de kop, als gasttram opgetreden tijdens de zondagse ritten vanuit het Haags Openbaar Vervoer Museum (19 en 20).
Ook daarna worden er, in afwachting van zijn vertrek naar de Amerika, regelmatig ritten vanuit de remise Lijsterbesstraat gemaakt om de tram in een goede conditie te houden (21).

1329 - A327
21.
1329
22.
1329
23.
1329
24.
Op 7 mei 2001 wordt de 1329 vanaf de werkplaats naar remise Zichtenburg overgebracht. Om 10:15u arriveert de PCC op de Meppelweg en op de Werf arriveert de dieplader. De 1329 rijdt vervolgens spoor 26 van de depotwerkplaats op alwaar het sleepstuk van de beugel wordt verwijderd. Na een uur sleept een Unimog de 1329 weer het remiseterrein op en brengt de PCC naar de Werf. Het opladen kan nu beginen en rond 11:57u vertrekt (22) het transport naar de Amsterdamse Westhavens. Hier wordt de 1329 overgeladen (23) op een ander vervoermiddel wat gebruikt wordt tijdens de overtocht. Op 9 mei 2001 vaart de boot "Hual Trubadour" met de 1329 aan boord uit.

1329
25.
1329
26.
1329
27.
1329
28.
Op 1 juni 2001 arriveert de boot in Baltimore. Hier wordt de 1329 van boord gehaald en weer overgezet (24) op een vrachtwagen (25). Deze brengt (26) de PCC dezelfde dag naar zijn nieuwe onderkomen, het National Capitol Trolley Museum in Washington (27) alwaar de 1329 wordt afgeladen (28).

Bronnen:
J. Blok - Haagse Trams
A.E.E. van Donselaar - 130 Jaar tram in Den Haag
Haags Tram Nieuws
Discussielijst HTV


Fotoverantwoording:
De getallen tussen haakjes in bovenstaande tekst verwijzen naar de foto's.
R. Brouwer: 11
J. Hulscher: 5
J. Hogan: 24,25,26,27,28
P. Scheepmaker: 20
V. Vermaas: 13,14,17,19
W. Wessels: 15,18
R. Weterings: 1,2,3,4,6,7,8,9,10,12,16,21,22,23


In februari 2003 zocht Sem Kuipers de 1329 op. Van zijn bezoek heeft hij een kort verslag met foto's gemaakt.